Shree Umashankar Joshi

Photo: Ghanshyam Thakkar

page 3

(ગઈ પોસ્ટથી ચાલુ)

એરપોર્ટથી હૉલના રસ્તામાં ઉમાશંકરભાઈએ પૂછ્યું કે તેઓને કોઈ નક્કી કરેલા વિષય પર વક્તવ્ય આપવાનું છે, કે પછી તેમની પસંદગીના વિષય પર. મેં કહ્યુ આપને યોગ્ય લાગે તે વિષય પર બોલજો. પણ આપ જો એક-બે કાવ્યોનું પઠન કરશો તો શ્રોતાઓને ખૂબ જ ગમશે. ઉમાશંકરભાઈ કહે’ “પણ સ્ટેજ પર બે કવિઓ હશે. અને બન્ને કવિઓ કાવ્યપઠન કરે તે યોગ્ય કહેવાય.” તેઓ એમ પણ કહી શક્યા હોત કે ”ઘનશ્યામભાઈ, એક બે કાવ્યો તમે પણ વાંચજો.” પણ જે રીતે તેમણે ‘બે કવિઓ’નો ઉલ્લેખ કર્યો તે તેઓની નમ્રતાની પરાકાષ્ઠાનું દર્શન કરાવે છે. જાણે કે ‘હું અને તમે બન્ને સરખા કવિઓ!’ હું તો ઉમાશંકરભાઈ સાથે એક સ્ટેજ પર સાથે કાવ્યપઠન કરવા મળશે તે સાંભળી ભાવ-વિભોર થઈ ગયો.

ઉમાશંકરભાઈ સ્ટેજપર ખુરસીમાં બેઠા કે તરત તેમનું ધ્યાન શ્રોતાગણની છેલ્લી હરોળ પર ગયું. તેઓ આ વ્યક્તિને સ્ટેજ પર આવવાનો આગ્રહ કરવા લાગ્યા. મેં જોયું તો એક દાઢીવાળા
ભાઈ સ્ટેજપર આવવા ના પાડી રહ્યા હતા. પણ ઉમાશંકરભાઈએ આગ્રહ ચાલુ રાખ્યો, અને કહ્યું, “તમે અહીં નહી આવો તો લોકો પાછળ જોયા કરશે” ( અર્થાર્ત ‘તમે તો મારા કરતાં પણ વધારે લોકપ્રિય છો’) એમની મજાકમાં પ્રેમ અને નમ્રતા સિવાય કઈં જણાય નહીં. પછી ખબર પડી કે આ અજાણ્યા આગંતુક શ્રી મહેન્દ્રભાઈ મેઘાણી હતા. નામથી તો તેમને વરસોથી જાણતો હતો, પણ ક્યારે ય જોયેલા નહીં કે તેમનો ફોટો પણ જોયેલો નહીં. ૧૯૭૦ની આસપાસ મિલાપ’ના પાછળના પૂંઠા પર મારાં બે કાવ્યો પ્રસિધ્ધ કર્યાં હતાં, અને
૧૯૭૦ની યાદગાર કવિતા’ પુસ્તકમાં પણમાં પણ મારાં બે એક કાવ્યો છાપ્યાં હતાં. મહાન શ્રી ઝવેરચંદ મેઘાણીના સુપુત્ર આમ ‘સરપ્ર્રાઇઝ એન્ટ્રી મારે’ એ તો મારા માટે ‘બોનસ’ ઉત્સવબની ગયો. મહેન્દ્રભાઈના પુત્ર યુ.એસ.એ.માં બીજા કોઈ શહેરમાં રહેતા હતા, તેમને ઘેરથી, કોઈને પણ તકલીફ આપ્યા વિના કે જણાવ્યા વિના હૉલ સુધી કઈ રીતે આવી ગયા, તે મને હજી ખબર નથી.

કાર્યક્રમની શરૂઆતમાં ગીતા ઠક્કરે તેના મધુર સ્વરમાં ‘ભોમિયા વિના’ની પ્રથમ પંક્તિ ગાઈ. એ પહેલી પંક્તિનું પુનરાવર્તન કરે ત્યાં તો હૉલના બધા શ્રોતાઓએ ગીતને
સમુહગીત બનાવી દીધું ગીતા જે પણ પંક્તિ ગાય તે પ્રેક્ષકો ઝીલે. જાણે બધા ફરી એકવાર ક્લાસરૂમમાં બેસી ગયા હોય! બીજે દિવસે ઉમાશંકરભાઈ કહેઃ “ગીતાબહેને તો ‘ભોમિયા વિના’ને લગભગ રાષ્ટ્રગીત બનાવી દીધું હતું.”  કોઈને પણ કૉમ્લીમેંટ આપવાનું તેઓ ચૂકતા નહીં.

આગળ વાંચો

Page-4